Wat mijn oma's nooit mochten, en waarom dat nog steeds jouw portemonnee raakt

Honderd jaar geleden werden vrouwen in Nederland massaal tegengewerkt om iets van hun eigen leven te maken, en niet een klein beetje, maar systematisch, door de kerk, door de overheid en door de vakbonden tegelijk. Vrouwen kregen pas in 1922 kiesrecht, na 40 jaar strijd, en het duurde daarna nog 33 jaar voordat er in 1955 iets veranderde aan hun juridische positie. Tot 1956 waren getrouwde vrouwen in Nederland handelingsonbekwaam, wat betekent dat ze zonder toestemming van hun man niet eens een bankrekening konden openen. Dat is niet ergens in de negentiende eeuw, dat is binnen het leven van onze eigen moeders en grootmoeders.

Hoe recent die ongelijkheid nog is

Voor de industriële revolutie werkte bijna iedereen op en rond het huis, zonder dat scherpe onderscheid tussen werk en privé dat wij nu kennen. Pas met de komst van fabrieken ontstond de scheiding tussen thuis en werk, en werden vrouwen geacht thuis te blijven zodra een man voldoende inkomen had. Toen de typemachine haar intrede deed, mochten vrouwen ineens wel naar kantoor, maar simpelweg omdat ze goedkoper waren dan mannen, ook als ze exact hetzelfde werk deden. Die loonongelijkheid was zo vanzelfsprekend dat pas in de jaren negentig serieus ter discussie kwam te staan, en in Nederland werd ongelijke beloning tussen mannen en vrouwen pas in 1980 wettelijk verboden. Niet in de negentiende eeuw, in 1980. En helaas leerden we dat in 2026 Nederland gezakt is naar 46e plaats wereldwijd als het gaat om gelijke beloning.

Wat schrijfster Suzanna Jansen me leerde

Wat ik daaraan zo interessant vind, is wat de schrijfster Suzanna Jansen me een keer vertelde toen ik haar interviewde: ze realiseerde zich pas tijdens het schrijven van haar boek over deze geschiedenis dat haar eigen moeite met onderhandelen geen persoonlijke eigenschap was, maar iets wat generaties lang was doorgegeven, van vrouwen die letterlijk voor hun overleven afhankelijk waren van een plek hoger op de maatschappelijke ladder. Dat vond ik een enorme eyeopener, want het is precies hetzelfde principe dat ik al jarenlang bij mezelf en mijn eigen klanten zie als het om hun geldblokkades gaat. Die onzekerheid over wat je mag vragen zit niet in jouw persoonlijkheid, hij zit in een verhaal dat al minstens twee generaties door je familie is gegaan.

Dus als jij worstelt met een prijs durven vragen, met salaris durven onderhandelen, of met het idee dat je eigenlijk al blij moet zijn dat je überhaupt werkt, weet dan dat dit niet jouw persoonlijke tekortkoming is. Jouw oma of overgrootmoeder kon nog niet eens zonder toestemming een rekening openen. Wij zijn de eerste generatie vrouwen die dit soort dingen wél zelf mag beslissen, en dat is precies waarom ik vind dat je die vrijheid ook moet gebruiken. Ga voor een salaris of een omzet waarmee jij eigen keuzes kunt maken, niet voor het bedrag waarmee je net rondkomt.

Welke geldovertuiging in jouw familie herken jij nu ineens als iets wat niet van jou is, maar van je voormoeders?

In 10 minuten weet je hoe die relatie met geld van je oma's nog steeds doorwerkt in jouw eigen portemonnee: doe de gratis Geld Archetype Assessment.